MRP – co to jest i jak działa planowanie potrzeb materiałowych
MRP (material requirements planning) to metoda planowania potrzeb materiałowych, która na podstawie planu produkcji wyrobów gotowych, struktury wyrobu (BOM) i stanu zapasów wylicza, jakie komponenty, w jakiej ilości i na kiedy trzeba zamówić lub wyprodukować. W teorii robi to system ERP. W praktyce w większości firm MRP działa źle nie dlatego, że system jest zły, tylko dlatego, że dane wejściowe są nieprawdziwe.
W skrócie
- MRP potrzebuje trzech wejść: planu produkcji (MPS), struktury wyrobu (BOM) i stanów magazynowych. Błąd w którymkolwiek daje błędne zamówienia.
- Najczęstsza przyczyna „MRP nie działa” to stany magazynowe zgodne z rzeczywistością w 80%, a nie w 98%.
- MRP planuje materiał, nie zdolności: bez sprawdzenia wąskiego gardła zaplanuje produkcję, której hala nie zrobi.
Jak działa MRP krok po kroku
Punkt wyjścia to zapotrzebowanie na wyroby gotowe z głównego harmonogramu produkcji. MRP rozwija je przez strukturę wyrobu na komponenty i surowce (zapotrzebowanie brutto), odejmuje to, co jest w magazynie i co już zamówiono (zapotrzebowanie netto), a potem cofa terminy o czas realizacji każdego komponentu, żeby wiedzieć, kiedy złożyć zamówienie. Dla jednego wyrobu w arkuszu zajmuje to kwadrans; dla 3 000 indeksów robi to system, ale logika jest ta sama.
Zapotrzebowanie netto = zapotrzebowanie brutto − zapas dostępny − zamówienia w drodze + zapas bezpieczeństwa | termin zamówienia = termin potrzeby − czas realizacji
Dlaczego MRP w firmie „nie działa”
- Stany magazynowe. System mówi 400 sztuk, na półce jest 250. MRP nie zamówi, produkcja stanie. Dokładność stanów poniżej 95% dyskwalifikuje MRP; potrzebna jest inwentaryzacja ciągła, nie roczna.
- Czasy realizacji. Wpisane 14 dni, dostawca realnie potrzebuje 21. MRP zamawia za późno, zakupy „ratują” ekspresami, każdy przestaje ufać systemowi.
- Struktury wyrobu. BOM z błędną normą zużycia lub bez odpadu technologicznego daje zapotrzebowanie za małe o kilka procent na każdym poziomie.
- Plan produkcji zmieniany codziennie. Każda zmiana MPS przelicza całe MRP; zakupy dostają nowe sygnały co rano i przestają je czytać.
- Ręczne obejścia. Planista zamawia „po swojemu” obok systemu, więc system nie wie o zamówieniach w drodze i zamawia drugi raz.
Od czego zacząć naprawę MRP
Nie od nowego systemu. Zacznij od pomiaru dokładności stanów na 100 losowych indeksach: policz fizycznie i porównaj z systemem. Potem sprawdź rzeczywiste czasy realizacji dla 50 najważniejszych komponentów z ostatnich dostaw i popraw parametry. Na końcu zamroź plan produkcji na dwa tygodnie. Te trzy rzeczy zwykle zamieniają „MRP nie działa” w „MRP działa, ale trzeba pilnować danych” w ciągu kwartału i bez wydawania złotówki na licencje.
Pytanie kontrolne: jaki procent Twoich stanów magazynowych zgadza się z systemem co do sztuki? Jeśli nikt nie wie, zacznij od tej liczby.
System kosztował majątek, a zakupy dalej planują w Excelu?
Opowiedz nam o jednym problemie, który ciągnie się od miesięcy. W 45-minutowej rozmowie diagnostycznej powiemy, co sprawdzilibyśmy najpierw i czy jesteśmy w stanie pomóc. Bez prezentacji i bez zobowiązań.
Umów bezpłatną rozmowę diagnostycznąNajczęstsze pytania o MRP
Czym różni się MRP od MRP II i ERP?
MRP planuje materiały. MRP II dodaje planowanie zdolności produkcyjnych, ludzi i finansów. ERP to system informatyczny, który obejmuje to wszystko plus księgowość, sprzedaż i kadry. Można mieć ERP i nie używać MRP; wiele firm tak właśnie ma.
Czy mała firma potrzebuje MRP?
Przy kilkudziesięciu wyrobach i prostych strukturach wystarczy arkusz z tą samą logiką. MRP w systemie staje się potrzebne, gdy struktury mają kilka poziomów, a indeksów są setki; wtedy ręczne liczenie zaczyna gubić komponenty.
Jak często uruchamiać przeliczenie MRP?
Raz dziennie w nocy to standard; częściej ma sens tylko przy bardzo krótkich czasach realizacji. Ważniejsze niż częstotliwość jest to, żeby ktoś codziennie przeglądał komunikaty MRP i reagował, zamiast je ignorować.
Czytaj też: MPS: główny harmonogram produkcji · Zapas bezpieczeństwa · Lead time
